Keşif işinde birden çok seçenek sun

Kullanıcı yeni açacağı kahve dükkânı için logo arıyor. Ne istediğini bilmiyor, yalnız havasını biliyor: sıcak, eski bir esnaf dükkânı gibi. AI tek bir logo veriyor, buhar çizgili bir fincan. Kullanıcı ona bakıyor ve düzeltmeye başlıyor. Buharı incelt, yazıyı düz harfle yap, rengi biraz aç. Üç tur sonra elinde daha iyi bir fincan var. Fincanın istediği şey olup olmadığını hiç sormadı.

Tek sonuç bir çapa gibi çalışıyor. Kullanıcı onu karşılaştıracak başka bir şey görmediği için soruyu “bu doğru yön mü?” diye kurmuyor, “bunda ne eksik?” diye kuruyor. Keşif sessizce düzeltmeye dönüşüyor. Modelin ilk denemede rastgele seçtiği yön, kimse seçmeden tasarımın yönü oluyor.

Zarar geç fark ediliyor. Kullanıcı başka bir yönü ancak birkaç tur harcadıktan sonra, çoğu zaman baştan başlayarak istiyor. Bazen hiç istemiyor ve elindeki idare eder sonuçla kalıyor.

Tek gelen ilk taslağı kullanıcı tartışmıyor, yalnız düzeltiyor.

Sohbet arayüzü tek cevap için kurulu. Bir soru, bir cevap. Birden çok sonuç daha çok üretim, daha çok bekleme ve daha geniş bir ekran demek, ekipler de bu maliyeti “en iyi cevabı ver” diyerek kapatıyor. Keşif işinde en iyi cevap diye bir şey yok, kullanıcının henüz kurmadığı bir tercih var.

Model de kendiliğinden çeşitlilik üretmiyor. Aynı prompt'tan gelen sonuçlar birbirine benziyor. Wadinambiarachchi ve arkadaşlarının deneyinde katılımcılar bir sohbet botu avatarı için fikir eskizi çizdi. Kullandıkları Midjourney V4 her prompt'a dört görsel döndürüyordu, yine de AI desteği alan grup gösterilen ilk örneğe daha çok takıldı, daha az fikir üretti ve fikirleri daha az çeşitli çıktı¹. Yazarlar bir katılımcının prompt'unu değiştirip durduğunu ama her seferinde aynı temada görseller aldığını anlatıyor. Bazı katılımcılar örnekten uzaklaştı ama bu kez AI'ın görsellerine takıldı. Dört sonuç vardı, dört yön yoktu.

Üçüncü neden ölçümde. Ürün ekipleri ilk cevabın kabul edilip edilmediğine bakar. Keşif işinde hızla kabul edilen ilk cevap iyi bir sinyal olmayabilir. Kullanıcı görmediği seçeneği özlemez, şikâyet de etmez.

Kullanıcı ne istediğini henüz bilmiyorsa ona tek cevap verme, aralarından seçeceği birkaç yön ver.

1. Keşif işini tanı. Ad, başlık, slogan, logo, sayfa yerleşimi ve bir sorunun çözüm yaklaşımı tek doğrusu olmayan işlerdir. Hesap, tarih, biçim dönüştürme ve hata düzeltme tek doğrusu olan işlerdir. Seçenek yalnız ilk grupta sunulur.
2. Seçenekleri gerçekten farklı kur. Aynı fikrin dört rengi seçim sayılmaz. Her seçeneğe ayrı bir yön ver (ton, yapı, görsel dil) ve üretimden sonra birbirine fazla benzeyenleri yeniden üret.
3. Farkı adıyla söyle. Her seçeneğin üstünde onu ötekilerden ayıran kısa bir etiket durur: amblem, tabela, mühür. Kullanıcı farkı aramak zorunda kalmaz.
4. Az ve yan yana tut. Üç dört seçenek bir bakışta karşılaştırılır. Fazlası karşılaştırmayı uzatır, seçimi kolaylaştırmaz.
5. Önce yön, sonra düzeltme. Kullanıcı birini seçince düzeltme o seçenek üzerinde sürer. İki seçeneği birleştirmek ya da hepsini bırakıp yeni yönler istemek tek tıkla yapılır.
6. Seçilmeyeni silme. Seçilmeyen seçenekler sürüm geçmişinde durur. Kullanıcı iki tur sonra fikrini değiştirirse geri döner.

Seçenek kullanıcıya bir şey daha öğretir: neyi istemediğini. Üç yönden ikisini eleyen kullanıcı, tek bir taslağı üç tur düzelten kullanıcıdan daha çok şey bilir.

Aynı logo isteği, iki ayrı arayüzle. Soldaki kullanıcı tek bir fincan taslağını üç tur düzeltiyor ve başka bir yön görmenin yolunu bulamıyor. Sağdaki üç ayrı yön görüyor, önce birini seçiyor, düzeltmeye sonra geçiyor.

PowerPoint'in Designer özelliği slayttaki içeriğe bakıp aralarından seçilecek tasarım fikirleri üretiyor². Fikirler sağdaki bir bölmede yan yana duruyor, kullanıcı birini seçince slayt ona göre değişiyor. Tek bir yerleşimi kabul etmek ya da reddetmek yerine birkaç yerleşim arasından seçiyor.

GitHub Copilot kod tamamlamada aynı girdi için birden çok öneri sunabiliyor³. Kullanıcı ileri ve geri oklarıyla öneriler arasında geziyor, isterse önerileri yeni bir sekmede toplu görüyor. Ekranda bir seferde tek öneri görünüyor, ötekilere oklarla geçiliyor.

Microsoft Paint'in üretken doldurma özelliği seçilen alan için birkaç üretim yapıyor. Kullanıcı üretimler arasında dolaşıp işine en çok yarayanı seçiyor⁴, Keep düğmesiyle tuvale uyguluyor.

Apple'ın üretken AI kılavuzu seçeneği bir karar olarak koyuyor. Özelliğin tasarımına göre ya tek sonuç ya da anlamlı ölçüde farklı birden çok sonuç⁵ sunulmasını öneriyor. Kılavuzun ölçüsü seçeneklerin sayısı olmaktan çok aralarındaki fark.

Bu desen için kamuya mal olmuş bir olay yok. Dayanak, kullanıcının birden çok öneriyle nasıl çalıştığını ölçen çalışmalar.

Dang ve arkadaşları CHI 2023'te 129 kişiye GPT-3 tabanlı arayüzlerle kısa metinler yazdırdı. Arayüzler bir ya da üç öneri gösteriyordu, bazılarında modele ayrıca talimat yazmak da mümkündü. Hem birden çok öneri hem talimat yolu açık olduğunda katılımcılar önerileri talimatla yönetmek yerine aralarından seçmeyi tercih etti⁶. Kullanıcı ne istediğini yazmaktansa gördüğü seçeneklerden birini işaret etmeyi seçiyor.

Buschek ve arkadaşları CHI 2021'de 156 kişiye e-posta yazdırdı ve aynı anda 0, 1, 3 ya da 6 öneri gösterdi. Birden çok öneri fikir üretmeye yardım etti ama yazmayı yavaşlattı⁷. Anadili İngilizce olmayan yazarlar daha çok öneriden daha çok yararlandı. Seçeneğin bedeli okuma ve karar süresi.

Wadinambiarachchi ve arkadaşlarının 60 kişilik deneyi madalyonun öteki yüzünü gösteriyor. AI'ın her prompt'a dört görsel döndürmesi katılımcıları ilk örneğe takılmaktan kurtarmadı, daha az ve daha az çeşitli fikirle¹ bitirdiler. Aynı yönden gelen dört sonuç, tek sonuçla aynı çapayı kuruyor.

Üç çalışma da kısa yazma ve eskiz görevlerinde, eski modellerle yapıldı. Senin ürünündeki seçim oranını ya da kazanılan tur sayısını söylemezler. Üçünün birlikte söylediği üç şey var. Kullanıcı seçmeyi tercih ediyor, seçeneğin bir bedeli var ve birbirine benzeyen seçenekler işe yaramıyor.

• Seçim dağılımı. Kullanıcılar seçeneklerden hangisini seçiyor? Hep birinci sıradaki seçiliyorsa ya sıralama seçimi yönlendiriyor ya da öteki seçenekler zayıf.
• Seçenek benzerliği. Aynı isteğe gelen seçeneklerin birbirine benzerliğini ölç (metinde gömme benzerliği, görselde algısal benzerlik). Eşiğin üstünde kalan istek payı sıfıra yakın olmalı.
• Yön seçiminden sonraki tur. Keşif işlerinde kullanıcının seçtiği yönü kabul edilir hâle getirmek için kaç düzeltme turu harcadığını say ve tek sonuçlu akışla karşılaştır.
• “Yeni yönler” payı. Hiçbir seçeneği beğenmeyip yeni yön isteyen kullanıcıların payı. Yüksekse seçenekler isteği iyi okumuyor.
• Bedel. Seçenek sayısının üretim süresine ve kredi tüketimine etkisi. Bedel görünür olunca hangi işte üç, hangisinde bir seçeneğin yettiğine karar verilebilir.

Üç metin var. Denetim promptu ürünündeki üretim isteklerini tarar, keşif işlerinden hangilerinin tek sonuçla geldiğini ve seçeneklerin gerçekten farklı olup olmadığını raporlar, hiçbir dosyayı değiştirmez. Uygulama promptu keşif işlerine ayrı yönlerle kurulan üç seçenek, seçilmeyenleri saklayan bir geçmiş ve benzerlik denetimi ekler. Önce planı gösterir, onayınla uygular. Kural kodlama ajanının kendi çalışması için. Sen ondan bir ad ya da bir yaklaşım istediğinde de tek cevap yerine iki üç ayrı yol göstersin.

Bu depoda kullanıcının AI'dan içerik ürettiği bir özellik var: metin, görsel, ad, başlık, tasarım ya da kod üreten bir sohbet, panel veya düğme. Görevin, kullanıcının keşif aşamasında birden çok seçenek görüp göremediğini ve bu seçeneklerin gerçekten farklı olup olmadığını denetlemek. Hiçbir dosyayı değiştirme, yalnız rapor yaz.

1. Modele üretim isteği gönderen yerleri bul: API çağrıları, prompt şablonları, üretim düğmelerinin işleyicileri. Her biri için isteğin kaç sonuç istediğine bak (n, candidate_count, num_images, döngüyle yapılan paralel çağrılar gibi parametreler).
2. Üretilen işleri iki gruba ayır: tek doğrusu olan işler (hesap, tarih, biçim dönüştürme, hata düzeltme) ve keşif işleri (ad, başlık, slogan, görsel, yerleşim, yaklaşım önerisi). Keşif işlerinden hangileri kullanıcıya yalnız tek sonuç gösteriyor?
3. Birden çok sonuç üretilen yerlerde seçeneklerin nasıl çeşitlendirildiğine bak: aynı prompt'un tekrarı mı, sıcaklık farkı mı, her seçeneğe ayrı yön veren ayrı promptlar mı? Seçenekler birbirine benziyorsa bunu yakalayan bir kontrol var mı?
4. Arayüzde seçenekler nasıl duruyor: yan yana mı, sırayla mı, gizli bir menüde mi? Her seçeneğin neyle ayrıldığını söyleyen bir etiket ya da kısa açıklama var mı?
5. Kullanıcı bir seçeneği seçtikten sonra ne oluyor? Düzeltme seçilen seçenek üzerinde mi sürüyor? Seçilmeyen seçenekler saklanıyor mu, yoksa siliniyor mu? "Yeni yönler" ya da "ikisini birleştir" gibi bir eylem var mı?
6. Seçenek sayısı ve maliyeti: kaç seçenek üretiliyor, bu sayı nerede tanımlı, kullanıcı değiştirebiliyor mu, ek üretimin süresi ve kredi bedeli kullanıcıya görünüyor mu?

Rapor biçimi: her bulgu için dosya ve satır, ne olduğu, kullanıcıya etkisi (örnek: logo isteğine tek sonuç geliyor, kullanıcı başka bir yönü görmeden ilk taslağı düzeltiyor) ve önerdiğin düzeltme. Bulguları en çok kullanılan keşif işinden başlayarak sırala.

Bu depodaki AI üretim özelliğine "keşif işinde birden çok seçenek sun" desenini uygula. Önce planı göster, onayımı aldıktan sonra kodu değiştir.

Hedef davranış:
1. Keşif işleri (ad, başlık, slogan, görsel, yerleşim, yaklaşım önerisi) varsayılan olarak üç seçenekle gelir. Tek doğrusu olan işler (hesap, tarih, biçim dönüştürme, hata düzeltme) tek sonuçla kalır. Hangi işin hangi gruba girdiği kodda tek bir listede tanımlı olur.
2. Seçenekler birbirinden gerçekten farklıdır. Her seçenek için modele ayrı bir yön verilir (ton, yapı, görsel dil ya da yaklaşım). Üretimden sonra seçenekler birbirine fazla benziyorsa (metinde gömme benzerliği, görselde algısal benzerlik) benzer olan yeniden üretilir.
3. Arayüz seçenekleri yan yana gösterir. Her seçeneğin üstünde onu ötekilerden ayıran kısa bir etiket durur, örneğin "Amblem", "Tabela", "Mühür".
4. Kullanıcı bir seçeneği seçtiğinde sonraki düzeltmeler o seçenek üzerinde sürer. "İkisini birleştir" ve "Yeni yönler" eylemleri seçeneklerin yanında durur.
5. Seçilmeyen seçenekler silinmez, sürüm geçmişinde saklanır ve tek tıkla geri getirilir.
6. Seçenek sayısı ayarlanabilir (bir ile dört arası). Birden çok üretimin süre ya da kredi bedeli varsa düğmenin yanında yazar.

Uygularken:
- Seçenekleri paralel üret, ilk hazır olanı beklemeden göster.
- Aynı prompt'u yalnız sıcaklığı değiştirerek üç kez göndermekle yetinme. Her seçenek için yönü açıkça yazan ayrı bir prompt kur.
- Tek doğrusu olan işlerin davranışını değiştirme.
- Bir test ekle: bir keşif isteği için üç seçenek üretildiğini, seçeneklerin benzerlik eşiğinin altında kaldığını, kullanıcı birini seçtikten sonra öteki ikisinin geçmişten geri getirilebildiğini doğrula.

## Keşif işinde birden çok seçenek sun
- Kullanıcı ad, başlık, yaklaşım ya da tasarım gibi tek doğrusu olmayan bir şey istediğinde tek cevap yerine birbirinden farklı iki üç seçenek sun.
- Seçenekleri gerçekten farklı kur. Aynı fikrin küçük çeşitlemelerini ayrı seçenek diye verme.
- Her seçeneğin ötekilerden neyle ayrıldığını bir cümleyle yaz ve kullanıcıya hangisiyle devam edeceğini sor.
- Kullanıcı seçtikten sonra yalnız o seçenek üzerinde çalış. Seçilmeyenleri silme, geri dönülebilir bir yerde bırak.
- Tek doğrusu olan işte (hesap, hata düzeltme, biçim dönüştürme) seçenek sunma, tek ve doğrulanmış cevabı ver.

Tek doğrusu olan işte seçenek gürültüdür. Bir hesabın, bir tarihin ya da bir hata düzeltmesinin üç sürümü kullanıcıya hangisinin doğru olduğunu seçme yükünü bırakır ve yanlış olanı seçtirebilir. Desen keşif işi için.

Her seçenek bir üretim. Üç seçenek üç üretim demek, süre ve kredi de ona göre artar. Görsel ve video üretiminde bu fark büyüyor. Seçenek sayısını işin değerine göre ayarla, bedeli düğmenin yanında göster.

Seçenek sayısı çeşitlilik getirmez. Aynı prompt'tan gelen dört sonuç birbirine benzer ve kullanıcıyı tek sonuç gibi kilitler. Farkı tasarlamak, seçenek sayısını artırmaktan önce gelir.

Desen kullanıcının ne istediğini bulmasına yardım eder, seçilen yönün iyi olduğunu garanti etmez. Seçilen seçenek de bir taslaktır ve kontrol ister.