Hafızasız çalışma seçeneği ver

Kullanıcı aylardır aynı asistanla çalışıyor. Asistan onun işini, ekibini, yazı tarzını biliyor. Bir akşam başka bir şey sormak istiyor. Kredi kartı borcu maaşını aşmış, bankaya yapılandırma için ne yazacağını bilmiyor. Soruyu yazıyor, sonra siliyor. Bu konunun bir sonraki iş sohbetinde, bir sunum taslağında, bir öneri cümlesinde karşısına çıkmasını istemiyor. Asistanı kapatıp soruyu başka bir yere yazıyor ya da hiç sormuyor.

Bellek açık bir üründe her mesaj iki iş görür. Soruyu cevaplar ve kullanıcı hakkındaki kayda bir satır ekleyebilir. Kullanıcı ikinci işi durduramıyorsa birinci işten de vazgeçer. Gönderip sonra silmek bir çıkış yolu gibi görünür ama işe yaramaz. Claude'un belgesine göre bir sohbet silindiğinde ondan üretilen bellek kayıtları kalkmıyor¹, kullanıcı onları ayrıca bulup silmek zorunda. OpenAI'ın bellek sayfası da sohbeti silmenin ondan doğan kayıtlı belleği silmeyebileceğini² yazıyor.

Kaybedilen soru hiçbir panoda görünmez. Ürün ekibi belleği kullanan sohbetleri sayar, sorulmayan soruyu sayamaz. Kullanıcının en çok yardıma ihtiyaç duyduğu konular, para, sağlık, ilişki, iş değiştirme, tam da bu sessiz kayba düşer. Unutmayı seçtiremeyen bir asistan en özel sorularda hiç açılmaz.

Bellek, ürün ekibinin elindeki en görünür kişiselleştirme aracı ve ekipler onu açık tutmak ister. Gemini geçmiş sohbetlerden öğrenen ayarı varsayılan olarak açık³ getirdi. Claude'da bellek ücretsiz ve bireysel planlarda varsayılan olarak açık¹. Hafızasız mod bu yatırıma ters çalışan bir düğme gibi görünür. Ya ayarların derinine konur ya da hiç yapılmaz.

Model bu ayrımı kendiliğinden yapamaz. Belleğe yazma kararını konuşmanın içeriğine bakarak verir ve kullanıcının bu konuşmayı kayda geçirmek istemediğini bilemez. Sohbetin ortasında “bunu hatırlama” demek de geç kalabilir. Claude belleği konuşurken, konu konu kaydediyor¹ ve sohbetin bitmesini beklemiyor. Kullanıcı ikinci mesajda vazgeçse bile ilk mesaj kayda girmiş olabilir. Seçimin ilk mesajdan önce yapılması bu yüzden şart.

Üçüncü neden ölçümde. Ekipler kayıtlı bellek sayısını, kişiselleştirilmiş cevapların beğenisini, belleğin kullanıldığı sohbetleri sayar. Sorulmayan soru bu tabloların hiçbirine girmez. Hafızasız modun açılma sayısı da düşük görünür ve “kimse kullanmıyor” kararıyla kaldırılır. O düğmenin işi az sayıda ama ağır sohbeti ürünün içinde tutmak.

Kullanıcı bir sohbetin kayda geçip geçmeyeceğini sohbet başlamadan seçer. Ürün bu seçimin neyi kapsadığını ve neyi kapsamadığını aynı ekranda söyler.

1. İlk mesajdan önce sun. Hafızasız sohbet yeni sohbet ekranında, yazı kutusunun yanında tek tıkla durur. Ayarlar menüsünün altına gömülen seçenek ihtiyaç anında bulunmaz.
2. İki yönü ayrı söyle. Bu sohbet belleğe yazıyor mu? Var olan belleği okuyor mu? İkisi ayrı sorular ve ürünler bunlara farklı cevap veriyor. Ekran ikisini de açıkça yazar.
3. Saklama süresini söyle. Belleğe girmeyen sohbet sunucuda bir süre kalabilir. Süreyi ve nedenini modun açıklamasına yaz, güvenlik için 30 gün gibi. Kullanıcı belleğin dışında kalanla hiç kaydedilmeyeni karıştırmasın.
4. Modu ekranda görünür tut. Hafızasız sohbet bakınca ayrılır, farklı bir çerçeve ya da başlıkta bir etiketle. Kullanıcı hangi modda yazdığını mesajın ortasında unutmaz.
5. Kurum kurallarını söyle. İş hesabında hafızasız sohbet yöneticinin dışa aktarımına ya da denetim kayıtlarına girebilir. Kullanıcı bunu modu seçerken öğrenir.
6. Kaydetmeyi sonradan seçtir. Sohbet işe yararsa kullanıcı onu geçmişe ekleyebilir. Ters yön kapalı kalır, başlamış bir normal sohbet hafızasıza dönmez. İlk karar bu yüzden kullanıcının önüne konur.

Hafızasız sohbet bir kaçış yolu. Ürünün geri kalanı belleği kullanmaya devam eder, kullanıcı yalnız o konuşma için kapıyı kapatır.

Aynı borç sorusu, iki ayrı yeni sohbet ekranında. Soldaki ürün soruyu cevaplıyor ve borcu sessizce belleğe ekliyor. Sağdaki ilk mesajdan önce hafızasız sohbeti sunuyor, neyin yazılmadığını, neyin okunmadığını ve sohbetin ne kadar saklandığını tek satırda söylüyor.

Üç büyük asistan bu kaçış yolunu kurdu, ama aynı adı farklı şeylere verdiler.

ChatGPT'nin geçici sohbeti geçmişte görünmüyor, geçici kaldığı sürece model eğitiminde kullanılmıyor ve yeni bellek oluşturmuyor. Var olan belleği, özel talimatları ve eklentileri ise okuyabiliyor⁴. Kullanıcı bunu kapatmak için ilk mesajdan önce kişiselleştirilmemiş seçeneği seçmeli, sohbet başladıktan sonra seçim değişmiyor. OpenAI güvenlik için bir kopyayı 30 güne kadar tutabiliyor.

Claude'un gizli sohbeti ne geçmişe ne belleğe kaydediliyor⁵ ve var olan belleği de kullanmıyor. Profil tercihleri ise bu sohbette de geçerli. Ekran siyah bir çerçeve ve bir etiketle ayrılıyor. Sohbet kapandıktan sonra yeniden açılamıyor, normal sohbete de çevrilemiyor. Team ve Enterprise planlarında gizli sohbetler kurumun veri dışa aktarımına giriyor ve belge bunu ayrıca söylüyor. Claude bir ara seçenek de sunuyor. Kullanıcı tek bir sohbette belleği ilk mesajdan önce kapatabiliyor¹, sohbet geçmişte kalıyor ama belleğe dokunmuyor.

Google geçici sohbeti tanıtırken gerekçeyi de yazdı. Kullanıcı bazen özel sorular sorarken³ gelecekteki sohbetleri etkilemek istemiyor. Gemini'ın geçici sohbetleri son sohbetlerde görünmüyor, kişiselleştirme ve model eğitimi için kullanılmıyor, cevap vermek ve geri bildirimi işlemek için 72 saate kadar tutuluyor.

Üç ürünün cevabı belleğe yazmama konusunda aynı, belleği okuma konusunda farklı. Kullanıcı “geçici” kelimesinden hangisini anlayacağını bilemez. Ekran söylemeli.

Bu desenin dayanağı ürünlerin kendi belgeleri. Kamuya mal olmuş bir olay ya da bir ölçüm yok, ama üç belge de aynı ihtiyacı tarif ediyor. Google özel sorular için ayrı bir yol açtığını yazıyor. OpenAI'ın bellek sayfası, bir konuşmanın belleği kullanmasını ya da bellek oluşturmasını istemeyen kullanıcıyı kişiselleştirilmemiş geçici sohbete² yönlendiriyor. Aynı sayfa kullanıcı paylaşırsa hassas bilginin bellekte yer alabileceğini de yazıyor. Claude'un belgesi gizli sohbetle belleği kapalı sohbet arasındaki farkı ayrı bir soru olarak⁵ cevaplıyor. Biri geçmişte kalıyor, öteki kalmıyor. Kullanıcı bu farkı modu seçerken bilmeli.

Belgelerdeki ikinci ortak nokta silmenin sınırı. İki üretici de sohbeti silmenin ondan üretilen belleği kendiliğinden silmediğini yazıyor. Kullanıcıya geri dönüş yolu olarak “sonra silersin” demek bu yüzden yetmiyor. Hafızasız sohbet silmeye güvenmez, kaydı baştan yazmaz.

Bu belgeler ürünlerin ne yaptığını söyler. Kaç kullanıcının hafızasız moda ihtiyaç duyduğunu ya da kaç sorunun hiç sorulmadığını söylemez. O sayıyı ancak kendi ürününde ölçebilirsin.

Hafızasız modun açılma sayısı tek başına bir şey söylemez. Bakılacak yer kullanıcının bu modu bulup bulmadığı ve ne yaptığını doğru anlayıp anlamadığı.

• Kullanım payı. Hafızasız sohbetlerin bütün sohbetlere oranı. Sıfıra yakınsa kullanıcı düğmeyi bulamıyor olabilir. Çok yüksekse kullanıcı belleğe güvenmiyor, sorun bellekte.
• Gönder ve sil. Normal sohbette bir mesajdan kısa süre sonra sohbetin ya da bir bellek kaydının silinmesi. Bu iz, hafızasız modu bulamayan kullanıcının izi.
• Sonradan kaydetme. Hafızasız başlayıp geçmişe kaydedilen sohbetlerin payı. Yüksekse kullanıcı belleğin neyi yazacağını bilmediği için önce güvenli yolu seçiyor.
• Sızıntı. Hafızasız sohbetlerden bellek deposuna giren kayıt sayısı. Otomatik bir testle ve günlükten ölç. Tek bir kayıt bile modun bozuk olduğunu gösterir.
• Yanlış anlama. Kullanıcı görüşmelerinde ve destek taleplerinde hafızasız sohbetin hiç saklanmadığını sanan kullanıcılar. Ekran saklama süresini söylüyorsa sıfıra iner.

Üç metin var. Denetim promptu ürünündeki belleğe yazan ve belleği okuyan kodu tarar, hafızasız bir yol olup olmadığına ve varsa bu yolun iki yönü de gerçekten kapatıp kapatmadığına bakar. Hiçbir dosyayı değiştirmez. Uygulama promptu hafızasız sohbeti kurar, önce planı gösterir ve bu modda belleğe tek bir kayıt bile girmediğini kanıtlayan bir test ekler. Kural kodlama ajanının kendi çalışması için. Bellek özelliğine dokunan her değişiklikte hafızasız yolu da korusun.

Bu depoda kullanıcı hakkında bilgi hatırlayan bir AI özelliği var: bellek, kişiselleştirme, geçmiş sohbetlere başvurma ya da kullanıcı profili. Görevin, kullanıcının bir sohbeti belleğe hiç girmeden yapabilmesinin mümkün olup olmadığını denetlemek. Hiçbir dosyayı değiştirme, yalnız rapor yaz.

1. Belleğe yazan bütün yolları bul: bellek kaydı oluşturan araç çağrıları, sohbet sonrası özet ya da çıkarım işleri, profil güncelleyen kod, vektör deposuna ekleme, arka plan kuyrukları.
2. Belleği okuyan bütün yolları bul: sistem promptuna eklenen kullanıcı profili, geçmiş sohbet araması, kişiselleştirme bağlamı, özel talimatlar.
3. Hafızasız, geçici ya da gizli bir sohbet modu var mı? Varsa bu mod 1. ve 2. maddedeki her yolu gerçekten kapatıyor mu? Modu yalnız arayüzde gösterip arka planda yazmaya devam eden bir iş var mı?
4. Mod ilk mesajdan önce seçilebiliyor mu? Sohbet başladıktan sonra açılırsa ilk mesajlardan bellek kaydı çıkmış olabilir mi?
5. Arayüz bu modda neyin yazılmadığını, neyin okunduğunu ve sohbetin sunucuda ne kadar süre, hangi amaçla saklandığını söylüyor mu? Kurumsal hesaplarda dışa aktarım, denetim günlüğü ya da üçüncü taraf eylemleri bu sohbeti kapsıyor mu, kullanıcıya söyleniyor mu?
6. Sohbet silindiğinde ondan üretilen bellek kayıtları da siliniyor mu, yoksa ayrı kalıyor mu?

Rapor biçimi: her bulgu için dosya ve satır, hangi yolun hafızasız modda açık kaldığı, olası sonuç (örnek: geçici sohbette yazılan bir sağlık bilgisi kullanıcı profiline giriyor) ve önerdiğin düzeltme. Belleğe yazan yollardan başla.

Bu depodaki AI özelliğine "hafızasız çalışma seçeneği" desenini uygula. Önce planı göster, onayımı aldıktan sonra kodu değiştir.

Hedef davranış:
1. Yeni sohbet ekranında, ilk mesaj gönderilmeden önce tek tıkla seçilen bir "hafızasız sohbet" modu olsun. Sohbet başladıktan sonra mod değişmesin.
2. Bu modda belleğe yazan her yol kapalı olsun: bellek aracı, sohbet sonrası çıkarım, profil güncellemesi, vektör deposuna ekleme. Kapama kodda, bellek katmanının girişinde yapılsın, modelin talimata uymasına bırakılmasın.
3. Modun var olan belleği okuyup okumadığı açık bir karar olsun. Okumuyorsa sistem promptuna kullanıcı profili ve geçmiş sohbet eklenmesin. Okuyorsa arayüz bunu söylesin.
4. Ekran modu görünür kılsın (farklı çerçeve ya da başlıkta etiket) ve tek satırda neyin yazılmadığını, neyin okunduğunu ve sohbetin sunucuda ne kadar, hangi amaçla saklandığını yazsın.
5. Kullanıcı sohbeti bitirince isterse geçmişe kaydedebilsin. Kaydedilen sohbet normal sohbet kurallarına geçsin ve kullanıcı bunu kaydetmeden önce görsün.

Uygularken:
- Mod bayrağını sohbet kaydının kendisinde tut, istemciden gelen her istekte yeniden okuma.
- Bellek yazan kodu tek bir girişten geçir, bayrağı orada kontrol et. Arka plan işleri de aynı kontrolden geçsin.
- Saklama süresini arayüze sabit metin olarak yazma, saklama ayarından oku.
- Bir test ekle: hafızasız modda kişisel bir bilgi içeren üç mesajlık bir sohbet yürüt, sonra bellek deposunda ve kullanıcı profilinde bu sohbetten hiçbir kayıt olmadığını doğrula. Arka plan işlerini de çalıştırıp aynı kontrolü tekrarla.

## Hafızasız sohbet bellek görmez
- Bellek, kişiselleştirme ya da kullanıcı profiline dokunan her değişiklikte hafızasız sohbet yolunu da kontrol et. Yeni bir bellek yazma yolu bu moddan geçemesin.
- Hafızasız modun kapatmasını modelin talimata uymasına bırakma. Bellek katmanının girişinde kodla kapat.
- Modun belleği okuyup okumadığını değiştiriyorsan arayüzdeki açıklama metnini de aynı değişiklikte güncelle.
- Saklama süresi, dışa aktarım ya da denetim günlüğü bu sohbetleri kapsıyorsa bunu arayüzden saklama. "Hafızasız" kelimesini "hiç kaydedilmez" anlamında kullanma.
- Hafızasız modda belleğe hiçbir kaydın girmediğini gösteren test her değişiklikten sonra geçmeli.

Belleği olmayan ürün bu deseni gerektirmez. Her sohbet zaten bağımsızsa hafızasız mod düğmesi kullanıcıyı yalnız şaşırtır.

Hafızasız mod kötü bir belleği örtmez. Kullanıcı sohbetlerin çoğunu hafızasız açıyorsa belleğin neyi hatırladığını göstermediğine, düzelttirmediğine ya da sildirmediğine bak. Kaçış yolu ana yol olmamalı.

Hafızasız mod her izi silmez. Güvenlik kopyası, kurum dışa aktarımı ve üçüncü taraf eylemleri sürer. OpenAI, bir GPT'nin eylemiyle üçüncü tarafa giden verinin o tarafın gizlilik politikasına tabi olduğunu⁴ yazıyor. Bunları söylemeyen bir mod kullanıcıya vermediği bir sözü vermiş olur.

Bedeli bağlamın kaybı. Belleği okumayan sohbette asistan kullanıcının işini, tercihlerini, önceki kararlarını bilmez ve cevaplar genelleşir. Ekran bunu söylerse kullanıcı daha genel cevabı arızaya yormaz.