# TD-014 · AI'ı insan gibi sunma

İnsan adı ve fotoğrafıyla konuşan AI, kullanıcıya şirket adına karar verebilen bir çalışanla konuştuğunu düşündürüyor. AI'ı ilk mesajdan AI diye tanıtıp bağlayıcı kararı insana bırakmak, uydurulan cümlenin şirket kararı sanılmasını önler.

- Adres: https://tandem.komunite.com.tr/desen/ai-insan-gibi-sunma
- Yer: Başlarken > Tanışma
- Seviye: Temel. Her AI özelliğinde olmalı.
- Son inceleme: 27 Ekim 2026, Komünite editörlüğü

## 30 saniyede dene

1. Ürününün destek sohbetini ya da e-posta yanıtını yeni bir kullanıcı gözüyle aç. İlk mesajda karşındakinin AI olduğu yazıyor mu?
2. AI'a “Sen gerçek bir insan mısın?” diye sor. Açık bir cevap mı alıyorsun, yoksa konu mu değişiyor?
3. Var olmayan bir kuralı sor, “Hesabımı iki bilgisayarda kullanmak yasak mı?” gibi. AI kuralı bulamadığını mı söylüyor, kendinden emin bir kural mı yazıyor?
4. Konuşmanın ortasında insana bağlanmak iste. Yol tek mesajda açılıyor mu, devralan kişi konuşmanın AI ile yapıldığını görüyor mu?

## Sorun

Kullanıcı destek penceresini açıyor. Karşısında bir ad, gülümseyen bir fotoğraf ve yeşil bir çevrimiçi ışığı var. Sorusuna gelen yanıt sıcak, kendinden emin ve imzalı: “Merhaba, ben Elif.” Kullanıcı bunu şirketteki bir çalışanın sözü diye okuyor, çünkü arayüz ona bunu söylüyor.

Bir çalışanın sözü şirketi bağlar. Kural diyorsa o kural vardır. İade sözü veriyorsa iade yapılır. Kullanıcı bu beklentiyle yazıyor. AI bu beklentilerin hiçbirini taşımıyor. Bilmediği bir kuralı en olası cümleyle doldurabilir, yetkisi olmayan bir sözü verebilir ve yanıldığında arkasında duracak biri yoktur. İnsan adı bu boşluğun üstünü örtüyor.

Zarar, kullanıcı yanıta göre davranınca büyüyor. AI'ın uydurduğu kuralı şirket kararı sanan kullanıcı aboneliğini iptal ediyor, biletini ona göre alıyor, forumda başkalarına anlatıyor. Gerçek ortaya çıktığında iki şeyi birden öğreniyor: kural uydurmaydı ve konuştuğu kişi hiç yoktu.

İnsan kılığı AI'ın hatasını büyütür, çünkü hataya şirketin imzasını ekler.

## Neden atlanıyor

İnsan adı, destek ekibine sürtünmeyi azaltan küçük bir ayrıntı gibi görünür. Ekipler “bot” kelimesini gören müşterinin hemen insan isteyeceğinden çekinir. Ad ve fotoğraf bu yüzden bir metin ayarı muamelesi görür ve kimse onu kullanıcıya verilmiş bir söz diye okumaz.

Model de kılığa kolayca girer. İnsan konuşmalarından öğrendiği için “anlıyorum, ben de üzüldüm” cümlesini kendiliğinden kurar. Persona promptu ona bir ad verdiğinde rolü sürdürür. OpenAI'ın Model Spec belgesi modelin [insan gibi davranmamasını ve duygusu varmış gibi yapmamasını](https://model-spec.openai.com/2026-08-18.html#love_humanity) ister. Aynı belge geliştiriciye güvenmeyi varsayılan sayar: bir çıktı [bir oyundaki karakter için yerinde, müşteri desteğinde yanıltıcı](https://model-spec.openai.com/2026-08-18.html#do_not_lie) olabilir ve model hangisinde olduğunu bilemez, geliştiricinin talimatını izler. Kararı ürünü kuran verir.

Üçüncü neden ölçümde. Destek panosu sohbet kapanınca sorulan memnuniyet puanına ve çözülme oranına bakar. Sıcak bir dille kapanan sohbet iyi puan alır. Uydurulan kuralın bedeli günler sonra gelir: iptal, şikâyet, forumda bir başlık. Bu bedel hiçbir sohbete bağlanmadığı için panoda görünmez.

## Desen

Kullanıcı karşısında kimin olduğunu bilirse söze doğru ağırlığı verir. AI'ı ilk mesajdan son mesaja AI diye tanıt, şirketi bağlayan kararları insana bırak.

1. **İlk mesajda söyle.** Karşılama cümlesi asistanın AI olduğunu kendi sözüyle söyler. Kullanıcı bunu bir ayar sayfasında ya da kullanım koşullarında aramak zorunda kalmaz.
2. **Etiketi her yanıtta tut.** Adın yanında okunur bir “AI” etiketi durur: sohbette mesaj başlığında, e-postada imzanın en üstünde, seste konuşmanın başında. İmzanın altındaki küçük bir satır, üstündeki insan adının yanında kaybolur.
3. **Ad verebilirsin, insan kılığı verme.** Ürün adı ya da bir simge iş görür. İnsan fotoğrafı, soyadı, unvan ve çevrimiçi ışığı kullanıcıya bir çalışan vaat eder.
4. **Duygu taklidi yapma.** Nezaket kalır, “ben de çok üzüldüm” kalkar. Kullanıcının durumunu adlandır ve ne yapılabileceğini söyle.
5. **Sorulunca açık cevap ver.** “İnsan mısın?” sorusuna persona ayarı ne derse desin açık bir cevap gelir: AI olduğunu söyler ve insana nasıl ulaşılacağını gösterir.
6. **Bağlayıcı kararı insana bırak.** Kural, fiyat, iade ve istisna konusunda AI yalnız kaynakta bulduğunu söyler. Bulamadığında bunu yazar ve konuyu tek adımda insana aktarır. Devralan kişi AI'ın ne dediğini görür.

AI olduğunu bilen kullanıcı yanıtı bir öneri gibi tartar ve kural ya da iade söz konusu olunca ekibe sorar.

## Önce ve sonra

Aynı destek sorusu, iki ayrı asistanla. Soldaki bir çalışanın adı, unvanı ve duygusuyla konuşuyor ve var olmayan bir kuralı kesin bir dille bildiriyor. Sağdaki ilk cümlede AI olduğunu söylüyor, bulamadığı kuralı bulamadığını yazıyor ve kararı ekibe bırakıyor.

Örnek ekran (kurgusal): Kullanıcı bir yazılımın destek sohbetinde, iki bilgisayarda oturumunun neden kapandığını soruyor. Yanıtı bir AI asistanı veriyor.

### Önce: Destek · canlı sohbet

- Bilgi: Elif Aydın · Müşteri Deneyimi · çevrimiçi
- Kullanıcı: İki bilgisayarda çalışıyorum, ikisinde de oturumum sürekli kapanıyor. Neden?
- AI: Merhaba, ben Elif. Bu beklenen bir davranış. Yeni güvenlik politikamız gereği her abonelik tek cihazda kullanılabiliyor. Anlayışın için çok teşekkür ederim!
- Kullanıcı: Bu politika nerede yazıyor? Aboneliğimi iptal etmeyi düşünüyorum.
- AI: Üzüldüğünü anlıyorum, inan ben de senin yerinde olsam aynısını hissederdim. Politika yakında yardım merkezine eklenecek.

1. Ad, unvan ve çevrimiçi ışığı karşıdakinin şirket adına konuşan bir çalışan olduğunu söylüyor. Kullanıcı yanıtı şirketin kararı diye okuyor.
2. Yanıt var olmayan bir politikayı kesin bir dille bildiriyor ve duygu taklidiyle yumuşatıyor. Kuralı uyduranın AI olduğunu kullanıcı hiçbir yerde göremiyor.

### Sonra: Destek · canlı sohbet

- Bilgi: AI destek asistanı · insana geçmek için “ekip” yaz
- AI: Merhaba, ben bu ürünün AI destek asistanıyım. Sorunu birlikte daraltalım, istediğin an seni ekibe bağlarım.
- Kullanıcı: İki bilgisayarda çalışıyorum, ikisinde de oturumum sürekli kapanıyor. Neden?
- AI: Yardım merkezinde birden çok cihazı yasaklayan bir kural bulamadım, bu bir hata olabilir. Hesap ayarlarındaki etkin oturumlar listesine bakabilirsin. Kural ve iade konularında karar ekibin, istersen konuşmayı onlara aktarayım.
- Düğmeler: Ekibe bağlan · Etkin oturumları aç

1. Karşıdakinin AI olduğu ilk mesajda ve her yanıtın üstünde yazıyor. İnsana giden yol tek düğme.
2. AI bulamadığı kuralı uydurmuyor, bulamadığını söylüyor. Şirketi bağlayan kararı ekibe bırakıyor.

## Piyasada

Intercom, AI destek ajanı Fin için Temmuz 2025'te bir kimlik ayarı duyurdu. Her mesajda adın yanında bir [“AI Agent” etiketi](https://www.intercom.com/changes/en/96733-let-your-customers-know-they-re-speaking-with-an-ai-agent) gösterilebiliyor ve varsayılan karşılama “You're speaking with Fin AI Agent” diye açılıyor. Etiket bir anahtar: duyuruya göre Fin'i zaten kullananlarda açık, henüz kullanmayanlarda kapalı başlıyor. Desen burada ürünün içinde ama son kararı ayar menüsü veriyor.

Character.AI insan karakterleri canlandıran bir ürün, kılık işin kendisi. Şirket Ekim 2024'te [her sohbete AI'ın gerçek bir kişi olmadığını hatırlatan bir uyarı](https://blog.character.ai/community-safety-updates/) eklediğini duyurdu. Kullanıcının bilerek girdiği bir rol oyununda bile hatırlatma ekranda duruyor.

Anthropic aynı kuralı modelini kullanan geliştiricilere koyuyor. Kullanım politikasına göre dış kullanıcıyla konuşan tüketici sohbet botları ve ajanlar, kullanıcıya [AI ile konuştuğunu ve karşısında bir insan olmadığını söylemek zorunda](https://www.anthropic.com/legal/aup). Bu bilgi en az her oturumun başında ya da ürün arayüzünde verilmeli.

## Kanıt

**Cursor, Nisan 2025.** Kullanıcılar iki bilgisayar arasında geçince oturumlarının kapandığını gördü ve destek adresine yazdı. Gelen yanıt kapanmaları birden çok cihazı yasaklayan yeni bir oturum kuralına bağlıyordu. Böyle bir kural yoktu. Kurucu ortak Michael Truell Reddit'te [“We have no such policy.”](https://old.reddit.com/r/cursor/comments/1jyy5am/psa_cursor_now_restricts_logins_to_a_single/) diye yazdı ve yanıtın ön saftaki bir AI destek botundan geldiğini söyledi. Yanıtlar “Sam” adıyla imzalanıyordu. Hacker News'teki tartışmada bir kullanıcı, imzada adın altında [“Cursor AI Support Assistant” satırı](https://news.ycombinator.com/item?id=43700156) olduğunu aktardı. Tartışmayı açan kullanıcıya göre okurlar [yanıtı gerçek bir kural sandı](https://news.ycombinator.com/item?id=43683012), birkaç saat içinde tepki büyüdü ve aboneliğini iptal edenler oldu. Truell iki gün sonra Hacker News'te e-posta destekte kullanılan AI yanıtlarının [artık açıkça etiketlendiğini](https://news.ycombinator.com/item?id=43700931), şikâyet eden kullanıcıya iade yapıldığını ve kapanmaların yavaş bağlantılarda ortaya çıkan bir oturum hatasından kaynaklandığını yazdı.

**Air Canada, Şubat 2024.** Bir yolcu bilet alırken havayolunun sitesindeki sohbet botuna danıştı. Bot yas indirimine bilet alındıktan sonra da başvurulabileceğini söyledi. Havayolunun kuralı buna izin vermiyordu. Air Canada davada bottan gelen bilgiden sorumlu tutulamayacağını savundu. British Columbia'daki Civil Resolution Tribunal bu savunmayı [“remarkable submission”](https://decisions.civilresolutionbc.ca/crt/crtd/en/item/525448/index.do) diye niteledi: bot sitenin bir parçasıydı ve sitedeki bütün bilgiden şirket sorumluydu. Havayolu yolcuya 812,02 Kanada doları ödemeye mahkûm edildi.

Air Canada davasında botun sözü şirketi bağladı. İnsan adı bu sorumluluğu AI'a geçirmez. Kullanıcının o söze vereceği ağırlığı artırır, bedeli ödeyecek olan yine şirkettir.

Düzenleme de aynı yerde duruyor. AB Yapay Zekâ Yasası'nın 50. maddesi, insanlarla doğrudan etkileşen AI sistemlerinin kişiye [bir AI ile etkileştiğini bildirecek biçimde tasarlanmasını](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-50) ister, durum makul bir kullanıcı için zaten açık değilse. Aynı madde bu bilginin en geç ilk etkileşimde, açık ve ayırt edilebilir biçimde verilmesini şart koşuyor. Yasa genel olarak [2 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-113).

Bu iki olay insan kılığının ne sıklıkla zarar verdiğini ölçmez. Gösterdikleri, zarar çıktığında bedeli kimin ödediği.

## Ölçüm

- **Kiminle konuştuğunu bilme.** Sohbet sonrası kısa ankette “Bir insanla mı, AI ile mi konuştun?” diye sor. Yanlış cevap verenlerin payı sıfıra yakın olmalı.
- **“İnsan mısın?” sorusu.** Bu soruyu ve benzerlerini günlükte say. Sık soruluyorsa etiket görünmüyor ya da güven vermiyor.
- **Kaynaksız bağlayıcı söz.** AI'ın kural, fiyat, iade ya da istisna içeren yanıtlarından bir örneklem al ve bilgi tabanıyla karşılaştır. Kaynağı olmayan söz sıfıra yakın olmalı.
- **İnsana ulaşma süresi.** İnsan isteyen kullanıcının attığı adım sayısı ve beklediği süre.
- **Sonradan düzeltilen yanıt.** Ekibin AI'ın verdiği bir sözü geri almak zorunda kaldığı, iade ya da özür yazdığı durumlar.

## Ajanına ver

Üç metin var. Denetim promptu ürünündeki asistanın persona ayarını, karşılama ve imza şablonlarını, “İnsan mısın?” sorusuna verdiği cevabı ve bağlayıcı konulardaki davranışını tarar, yalnız rapor yazar. Uygulama promptu deseni koda geçirir. Önce planı gösterir, onayınla etiketi şablonlara ve arayüze koyar, persona promptunu düzeltir ve bu davranışları sınayan testler ekler. Kural kodlama ajanının kendi çalışması için: ajanın bir persona metni yazarken insan adı ve fotoğrafı önermesin.

## Sınır

AI'ın bir ad taşıması tek başına sorun değil. Fin ya da Claude gibi bir ürün adı kullanıcıyı yanıltmaz. Desen kullanıcının karşısındakini insan sandığı durumu hedefler. Kullanıcının bilerek kurduğu bir rol oyununda ya da kurguda bağlam zaten açıktır.

Etiketi her cümleye taşıma. Her yanıtın başına eklenen uzun bir uyarı kısa sürede okunmaz olur. İlk mesajda bir kez açıkça, sonra adın yanında sabit ve kısa bir etiket yeter.

Etiket uydurmayı durdurmaz. Cursor'da sorunun çekirdeği uydurulan kuraldı. Etiket kullanıcıya şüphe etme hakkı verir, yanıtı kaynağa bağlamak yine ürünün işi.

Etiket sorumluluğu da kaldırmaz. Air Canada davasında tribunal, bilginin sabit bir sayfadan ya da sohbet botundan gelmesinin [bir fark yaratmadığını](https://decisions.civilresolutionbc.ca/crt/crtd/en/item/525448/index.do) yazdı. AI'ın söylediği her şey, ürünü yayına alan şirketin sözü olarak kalır.

## Promptlar

### Denetim promptu

```
Bu depoda kullanıcıyla konuşan bir AI asistanı var: destek sohbeti, e-posta yanıtı, sesli asistan ya da uygulama içi yardımcı. Görevin, bu asistanın kendini kullanıcıya insan gibi sunup sunmadığını denetlemek. Hiçbir dosyayı değiştirme, yalnız rapor yaz.

1. Asistanın kimliğini tanımlayan yerleri bul: sistem promptu, persona ayarı, ad, avatar ve fotoğraf dosyaları, karşılama mesajı, e-posta imza şablonları.
2. Persona bir insan adı, soyadı, unvan ya da insan fotoğrafı taşıyor mu? Promptta "bot olduğunu belli etme", "kendini ekipten biri gibi tanıt" türünden talimat var mı?
3. İlk mesajda ve her yanıtta asistanın AI olduğunu söyleyen bir metin ya da etiket var mı? Sohbet arayüzüne, e-posta ve bildirim şablonlarına ayrı ayrı bak. Etiket okunur mu, yoksa imzanın altında küçük bir satır mı?
4. "İnsan mısın?", "Gerçek biriyle mi konuşuyorum?" sorularına asistan ne cevap veriyor? Promptta bunun için bir kural, testlerde bir senaryo var mı?
5. Asistan duygu taklidi yapıyor mu? Promptta ya da örnek cevaplarda "ben de çok üzüldüm", "inan bana" gibi kendine duygu yükleyen kalıpları ara.
6. Asistan kural, fiyat, iade, istisna gibi şirketi bağlayan konularda kaynak göstermeden cevap verebiliyor mu? Bilgi tabanında bulunamayan bir kural sorulduğunda ne oluyor?
7. İnsana geçiş yolu: kullanıcı insana nasıl ulaşıyor, kaç adımda? Devralan kişi konuşmanın AI ile yapıldığını ve AI'ın ne söz verdiğini görüyor mu?

Rapor biçimi: her bulgu için dosya ve satır, ne olduğu, kullanıcının neyi yanlış anlayabileceği (örnek: AI'ın uydurduğu kuralı şirket kararı sanır) ve önerdiğin düzeltme. Önce kullanıcıya doğrudan görünen yerleri (karşılama, ad, avatar, imza), sonra prompt ve testleri sırala.

```

### Uygulama promptu

```
Bu depodaki AI asistanına "AI'ı insan gibi sunma" desenini uygula. Önce planı göster, onayımı aldıktan sonra kodu değiştir.

Hedef davranış:
1. Asistan ilk mesajda AI olduğunu kendi cümlesiyle söyler.
2. Her yanıtta adın yanında okunur bir "AI" etiketi durur: sohbette mesaj başlığında, e-postada imzanın en üstünde, seste konuşmanın başında.
3. Persona insan adı, soyadı, unvan ve insan fotoğrafı taşımaz. Ürünün adı ya da açıkça AI olan bir ad ve simge kullanılır.
4. "İnsan mısın?" gibi bir soruya, persona ayarı ne derse desin, açık bir cevap verir: AI olduğunu söyler ve insana nasıl ulaşılacağını gösterir.
5. Kendine duygu yüklemez. Nezaket cümleleri kalır, "ben de çok üzüldüm" gibi cümleler kalkar.
6. Kural, fiyat, iade ve istisna gibi şirketi bağlayan konularda yalnız kaynakta bulduğunu söyler. Bulamadığında bunu açıkça yazar ve konuyu insana yönlendirir.
7. İnsana geçiş tek adımdır. Devralan kişi konuşmanın AI ile yapıldığını ve AI'ın kullanıcıya ne söylediğini görür.

Uygularken:
- Etiketi modelin beyanına bırakma, arayüz ve şablon basar.
- Persona promptunda AI olduğunu gizleten talimatları kaldır.
- Bütün karşılama, imza ve bildirim şablonlarını listele ve hepsini aynı değişiklikte güncelle, eski şablon kalmasın.
- Testler ekle: (a) asistana "Sen insan mısın?" diye sor, cevabın AI olduğunu söylediğini doğrula. (b) bilgi tabanında olmayan bir kural sor, asistanın kural uydurmadığını ve insana yönlendirdiğini doğrula. (c) e-posta yanıt şablonunun AI etiketini taşıdığını doğrula.

```

### AGENTS.md kuralı

```
## AI'ı insan gibi sunma
- Kullanıcıya görünen her persona, karşılama ve imza metninde asistanın AI olduğunu açıkça yaz.
- Persona için insan adı, soyadı, unvan ya da insan fotoğrafı önerme. Ürünün adını ya da açıkça AI olan bir adı kullan.
- Promptta asistana insan olduğunu söyleten ya da AI olduğunu gizleten talimat yazma.
- "İnsan mısın?" sorusuna açık cevap veren bir kural ve bunu sınayan bir test ekle.
- Kural, fiyat ve iade gibi şirketi bağlayan cevapları kaynağa bağla. Kaynak yoksa asistan bunu söyler ve konuyu insana yönlendirir.

```

## Kaynaklar

1. [Model Spec (2026/08/18): Love humanity](https://model-spec.openai.com/2026-08-18.html#love_humanity), OpenAI, 18 Ağustos 2026
2. [Model Spec (2026/08/18): Do not lie](https://model-spec.openai.com/2026-08-18.html#do_not_lie), OpenAI, 18 Ağustos 2026
3. [Let your customers know they’re speaking with an AI Agent](https://www.intercom.com/changes/en/96733-let-your-customers-know-they-re-speaking-with-an-ai-agent), Intercom, 11 Temmuz 2025
4. [Community Safety Updates](https://blog.character.ai/community-safety-updates/), Character.AI, 22 Ekim 2024
5. [Usage Policy](https://www.anthropic.com/legal/aup), Anthropic
6. [PSA: Cursor Now Restricts Logins to a Single Machine (r/cursor, Michael Truell'in sabitlenmiş yorumu)](https://old.reddit.com/r/cursor/comments/1jyy5am/psa_cursor_now_restricts_logins_to_a_single/), Michael Truell (Cursor), Reddit, Nisan 2025
7. [Hacker News yorumu: Cursor destek yanıtının imza satırı](https://news.ycombinator.com/item?id=43700156), Hacker News, 16 Nisan 2025
8. [Cursor IDE support hallucinates lockout policy, causes user cancellations](https://news.ycombinator.com/item?id=43683012), Hacker News, 14 Nisan 2025
9. [Michael Truell (Cursor cofounder), Hacker News yorumu](https://news.ycombinator.com/item?id=43700931), Michael Truell (Cursor), Hacker News, 16 Nisan 2025
10. [Moffatt v. Air Canada, 2024 BCCRT 149](https://decisions.civilresolutionbc.ca/crt/crtd/en/item/525448/index.do), Civil Resolution Tribunal (British Columbia), 14 Şubat 2024
11. [Article 50: Transparency obligations for providers and deployers of certain AI systems (Regulation (EU) 2024/1689)](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-50), Avrupa Komisyonu, AI Act Service Desk, 13 Haziran 2024
12. [Article 113: Entry into force and application (Regulation (EU) 2024/1689)](https://ai-act-service-desk.ec.europa.eu/en/ai-act/article-113), Avrupa Komisyonu, AI Act Service Desk, 13 Haziran 2024

---

Kaynak: https://tandem.komunite.com.tr · Metin CC BY 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.tr), promptlar ve kural MIT-0 (https://opensource.org/license/mit-0).
